EU Modernizes Customs Union

W marcu 2026 r. Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej uzgodniły kompleksową reformę unii celnej UE. Jest to najistotniejsza zmiana od ponad 50 lat. Będzie ona miała daleko idące konsekwencje dla przedsiębiorstw zajmujących się importem lub eksportem towarów.

Reforma wynika przede wszystkim z rozwoju sytuacji geopolitycznej, rosnących wymagań w zakresie bezpieczeństwa oraz dynamicznego rozwoju handlu elektronicznego. Jej celem jest gruntowna modernizacja, cyfryzacja i usprawnienie procedur celnych w UE.

Kluczowa innowacja: jednolita platforma celna dla UE

Sercem reformy jest nowy unijny organ celny „EUCA” z siedzibą w Lille. W przyszłości będzie on koordynował współpracę między organami celnymi w 27 państwach członkowskich.

Kluczowym elementem jest tzw. EU Data Hub. Jest to platforma cyfrowa, za pośrednictwem której gromadzone są informacje celne z całej UE. W przyszłości przedsiębiorstwa będą musiały przekazywać swoje dane tylko raz, centralnie, zamiast przesyłać je do wielu systemów krajowych.

Dla przedsiębiorstw oznacza to w dłuższej perspektywie:

• mniej powielania czynności administracyjnych

• szybszą odprawę celną

• bardziej ujednolicone wymogi w obrębie UE

Jednocześnie organy celne będą miały lepszy dostęp do danych, co pozwoli im na wczesne wykrywanie zagrożeń i przeprowadzanie bardziej ukierunkowanych kontroli.

Więcej regulacji w handlu elektronicznym

Kolejnym kluczowym elementem reformy jest handel internetowy. Celem jest zapewnienie równych warunków konkurencji między tradycyjnymi sprzedawcami detalicznymi a podmiotami prowadzącymi handel elektroniczny.

Z dniem 1 lipca 2026 r. zniesiono limit zwolnienia celnego w wysokości 150 euro dla małych przesyłek. Od tego czasu w przypadku sprzedaży na odległość (przesyłki z handlu elektronicznego/towary wysyłane pocztą) nakładana jest ryczałtowa opłata celna w wysokości 3 euro za każdą zgłoszoną kategorię towarów. W przypadku wszystkich pozostałych przesyłek o wartości poniżej 150 euro obowiązują standardowe cła.

W perspektywie długoterminowej wszystkie importowane przesyłki mają być odprawiane celnie w zwykły sposób. Ponadto platformy internetowe będą podlegać surowszym obowiązkom: w przyszłości będą musiały zgłaszać dane dotyczące sprzedaży bezpośrednio za pośrednictwem unijnej platformy celnej.

Dla przedsiębiorstw oznacza to:

• większą przejrzystość w przepływie towarów

• bardziej rygorystyczne kontrole i analizy ryzyka

• potencjalny wzrost kosztów importu

Nowe opłaty importowe

Od 1 listopada 2026 r. zostanie wprowadzona unijna opłata manipulacyjna w wysokości 2 euro za sztukę. Dotyczy ona towarów sprzedawanych w ramach handlu elektronicznego z krajów trzecich, które są sprzedawane konsumentom w UE i dopuszczane do swobodnego obrotu zgodnie z przepisami celnymi.

Rosnąca liczba przesyłek w handlu elektronicznym wymaga między innymi intensywniejszych kontroli danych, analiz ryzyka, inspekcji oraz rozbudowanej infrastruktury informatycznej. Opłata ma na celu pokrycie dodatkowych kosztów administracyjnych ponoszonych przez organy celne.

W odróżnieniu od innych środków dotyczących handlu elektronicznego opłata manipulacyjna ma zastosowanie niezależnie od wartości towarów. Obowiązuje ona równolegle z tymczasową ryczałtową opłatą celną. Podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty jest co do zasady osoba zobowiązana do uiszczenia cła przywozowego. W przypadku sprzedaży na odległość w ramach handlu elektronicznego jest to zazwyczaj podmiot gospodarczy odpowiedzialny za sprzedaż, zgodnie z przepisami nowego unijnego kodeksu celnego, a nie konsument końcowy.

Harmonogram wdrożenia

Reforma będzie wdrażana etapami:

• Wejście w życie rozporządzenia: 21 września 2026 r.

• Uruchomienie Unijnego Urzędu Celnego (EUCA): planowane na 2027 r.

• Wprowadzenie centrum danych: od 2028 r.

• Pełne wdrożenie: przewidywane do 2034 r.